Czy Minecraft rozwija kreatywność?

Czym naprawdę jest kreatywność?

Prawdziwa kreatywność to nie dowolność, lecz działanie zgodnie z prawami rzeczywistości. W matematyce kreatywność oznacza zrozumienie porządku: znając ciąg 1, 2, 3..., możemy dokładnie powiedzieć, co będzie na setnej pozycji. Znając twierdzenie Pitagorasa, wskazujemy najkrótszą drogę między punktami - tę samą zasadę stosują rośliny rozwijające korzenie i, niestety, komórki nowotworowe rozprzestrzeniające się w organizmie.

W fizyce kreatywność to znajomość zasady zachowania energii, pozwalająca przewidywać wyniki eksperymentów. W plastyce - to odbijanie perspektywy, proporcji i balansu matematycznego na płótnie.

Kreatywność oznacza wiedzę i rozum, które pozwalają przewidywać skutki działań.

Czym jest abstrakcja?

Abstrakcja to umiejętność dostrzegania tego samego "wzorca" w różnych obiektach rzeczywistości. Pozwala odkrywać cele i funkcje wspólne dla różnych form. Układ oddechowy człowieka, zwierzęcia i bakterii pełni tę samą funkcję, ma ten sam cel, ale działa inaczej - to właśnie abstrakcja pozwala nam to rozpoznać.

Abstrakcja wymaga wychodzenia od szczegółu do ogółu i od ogółu do szczegółu, zawsze z zachowaniem spójności z rzeczywistością. Jeśli abstrakcja łamie spójność, to przestaje być abstrakcją. To jak odnajdywanie wspólnej "struny", która wibruje w różnych instrumentach rzeczywistości.

Pułapka anty-kreatywności

Minecraft, Scratch, czy nawet Excel uczą czegoś zupełnie innego. W Minecrafcie można budować domy wiszące w powietrzu bez podpór, obiekty unoszące się na skarpach wbrew grawitacji. To nie jest kreatywność - to halucynacja oderwana od rzeczywistości.

Dziecko uczy się tam, że wszystko można zbudować z identycznych bloków - domy, okna, drzwi, rośliny. Uczy się upraszczać rzeczywistość na siłę, łączyć rzeczy, które nie powinny być połączone. Tak jak Picasso, który na swoich obrazach niszczył harmonię matematyczną kobiecej twarzy, zamieniając ludzkie oko na oko kota - łącząc hierarchie, które są od siebie oddzielone.

To nie jest abstrakcja. To jest anty-abstrakcja. Nie uczy myślenia - uczy tworzenia własnych, prywatnych interpretacji rzeczywistości, które uniemożliwiają późniejszą współpracę z innymi ludźmi.

Problem z "uproszczeniami"

Największym niebezpieczeństwem jest to, że te uproszczenia zostają w głowie na stałe. Uczniowie, którzy przychodzą po latach zabawy w Minecraft czy Scratch, mówią sami: "to co robimy teraz, to jest zupełnie co innego". Musieli na nowo uczyć się myśleć.

Pytania: Jak nazywają się kwiaty z powyższego ekranu? ...
Niestety wiadomo, są rozmyte, uproszczone, nawet cienia brakuje?

Jak w takim świecie dziecko ma szukać analogii do rzeczywistości? Może dlatego dzieci spedzajace wiele godzin w świecie wirtualnym, mają problemy w szkole z matematyką, fizyką i innymi przedmiotami?

Excel uczy, że wszystko można sprowadzić do formuł matematycznych. Firma przynosząca zysk jest "lepsza" niż firma ze stratą - bez względu na kontekst. A przecież piekarz wypiekający rzemieślnicze pieczywo (np: https://www.facebook.com/profile.php?id=100072305204411), może odnieść straty z powodu licznych podwyżek energii... w efekcie zamiast pieczywa rzemieślniczego, zostaje nam korzystanie z pieczywa przemysłowego, wysokoprzetworzonego, mrożonego. Excel powoduje, że tracimy istotne informacje, redukujemy rzeczywistość do liczb. Często je porównujemy pomimo iż przedstawiają co innego.

1 kg tłuszczu roślinnego → 1kg tłuszczu → 1
1 kg mąki pszennej → 1kg mąki → 1

W obu przekształceniach do Excela na końcu otrzymujemy liczbę 1, ale są to zupełnie inne jedynki i nie można zapisać ich "1=1", chociaż Excel to umożliwia. W świecie Minecraft podobnie, nie ma różnicy czy coś jest mąką, czy tłuszczem.

Prawdziwa informatyka łączy kropki

Autentyczna edukacja informatyczna to nie kodowanie w graficznym środowisku. To nauka sposobu myślenia, który jest niezbędny w medycynie, urbanistyce, chemii, inżynierii, prawie, rolnictwie i - dopiero na końcu - w programowaniu.

To sposób myślenia, którego niestety nie ma w szkole. Mamy liczne innowacje, cyfryzacje, A.I., ale brakuje podstawy, myślenia funkcyjnego. Szkoła dzieli rzeczywistość na rozłączne, anachroniczne przedmioty i uczy wycinków rzeczywistości. Matematyka oddzielnie, fizyka oddzielnie, język polski jako coś kompletnie innego.

Prawdziwa informatyka pozwala zobaczyć, że to wszystko jest jedną, spójną rzeczywistością.

Dzięki niej można odkrywać poprawne analogie między dziedzinami:

• Jak zasady harmonii matematycznej działają w muzyce, architekturze i... w kodzie programu
• Jak prawa fizyki dotyczące przepływu energii odnoszą się do systemów biologicznych i ekonomicznych
• Jak struktura języka polskiego odzwierciedla strukturę rzeczywistości, którą opisuje

Co dziecko zyskuje?

Dziecko, które nauczy się myśleć zgodnie z rzeczywistością, nie tylko według prywatnych interpretacji:

1. Będzie mogło współpracować z innymi - bo wszyscy będą operować na wspólnej, stałej rzeczywistości, nie na prywatnych halucynacjach
2. Zrozumie wreszcie matematykę i fizykę - bo przestaną to być oderwane abstrakcje, a staną się opisem tego, co widzi wokół siebie
3. Będzie miało ogromną przewagę w każdym zawodzie - bo potrafi widzieć połączenia tam, gdzie inni widzą tylko rozdzielone elementy
4. Wszystko stanie się logiczne i spójne - jako całość, nie w wycinkach

Metaprogramowanie życia

Można to nazwać "metaprogramowaniem" - programowaniem na języku polskim, biologii, chemii, historii, a nawet kuchni. To myślenie, odkrywające porządek, spojność, analogie, niewidzialne wzorce, jakie występuja w świecie przyrody i naturze. To myślenie, które pozwala odkryć budować "drapacze chmur", a nie tylko "budy dla psa".

Budując prostą aplikacje do zamawiania jedzenia można odkryć myślenie krytyczne i wyobrazić sobie, co trzeba zrobić by nasza restauracja działała w mieście, w samolocie, statku, pociągu, a nawet na Marsie. Dokładnie tak jak różne są systemy oddychania w wodzie, na lądzie i pod ziemią - wtedy dzieci uczą się prawdziwej abstrakcji. Uczą się dostrzegać te same wzorce działające w różnych kontekstach rzeczywistości.

Wybór przed rodzicami

Stoimy przed wyborem: czy chcemy, żeby nasze dzieci uczyły się tworzyć światy sprzeczne z prawami rzeczywistości, czy raczej odkrywać harmonię matematyczną, fizyczną i logiczną tego jednego świata, w którym wszyscy żyjemy?

Czy chcemy, by nauczyły się "programowania" w stylu LOGO z lat 60., zamkniętego w graficznym środowisku gry? Czy może chcemy dać im narzędzie myślenia, które pomoże im na matematyce, polskim, fizyce - dosłownie wszędzie?

Bo prawdziwa kreatywność to nie dowolność. To rozum posiadający wiedzę, praktykę i umiejętności łączenia praw przyrody w większy, harmonijny, ekosyste. I to właśnie daje prawdziwą swobodę - swobodę tworzenia rozwiązań, które naprawdę działają i trwają, nie są jak domki z piasku, które może zachwycają, ale znikają przy pierwszym większym powiewie wiatru.

Zobacz naturę, która doskonale działa zgodnie z prawami matematyki, fizyki, chemii.